© WWW.CILTUZMANI.COM    Copyright © 2007 [ciltuzmani.com]. All rights reserved
Made by Babur
Cilt Uzmanı Uzm. Dr. Babür Süer Dermatoloji & Estetik Dermatoloji Uzmanından en tarafsız kaynak.

Herpes Zoster

 Çocukken geçirilen su çiçeği  sonrası, hastalığa neden  olan virüs yıllarca hiçbir belirti ve rahatsızlığa neden  olmadan sinir hücrelerinin köklerinde yaşamına devam  eder. Genellikle savunma sisteminin zayıfladığı  durumlarda virüs tekrar aktive olarak zona hastalığını  oluşturur. Vücut direncinin düşme nedeni stres, yorgunluk, yaşlılık, vücuttaki diğer  bazı hastalıklar en sık görülen sebeplerdir. Hastalık çok şiddetli ve yaygın ise  direnç düşmesinin malign hastalıklar, AIDS, kanser ilaçları ve radyoterapi ile de  ilgili olabileceği düşünülebilir.          Önce sinir üzerinde enfeksiyona başlayan virus gövdenin  sağ veya sol  tarafında kuşak gibi  vücudun tek tarafını  saran bir hat üzerinde  gelişen ağrı, hassasiyete  neden olur. Bazen hafif  ateş ve başağrısı da  görülür. Genellikle 1-3  gün içinde deriye ulaşır  ve aynı alanda kızarıklık  ve birbirine bitişik içi  berrak su dolu ufak  kabarcıklar ortaya çıkar.  Zamanla içi irin dolu hale  gelerek bulanık  görünürler. Kabarcıkların   3-5 gün sonar açılması ile  oluşan ufak ülserler daha  sonra kabukla kaplanır.  Bu kabuklar 2-3 hafta  sonra yerlerinde iyileşmiş  pembe bir deri bırakarak  düşer. Ancak ağrı çok  daha uzun sürebilir. Bazen su toplamaları veya sadece ağrı tek başına görülebilir.  Zona hastalığı deri üzerinde her yerde görülebilir, en çok göğüs, kalça ve  yüzde görülmektedir. Bazen deri dışında da belirtiler olur. Ağız içinde veya gözde  de zona görülebileceği düşünülmelidir. Kalıcı görme bozukluğu ,duyma bozukluğu,  tat kaybı yada yüz felcine neden olabilir. Zona hastalığı sonrası aylarca, bazen yıllarca geçmeyen ağrı en sık görülen  komplikasyondur. Görülen diğer bir komplikasyon da oluşan kabarcıkların  iltihaplanmasıdır. Bu durumda tedaviye bazı antibiyotiklerin eklenmesi gerekebilir.  Hastanın direncini düşüren durumların varlığında görülen yaygın zona  hastalığında su çiçeğine benzer bir tablo oluşabilir.    Su çiçeği geçirmemiş kişiler, özellikle çocuklar Zona hastası ile temas ederse  normalden daha şiddetli bir su çiçeği hastalığına yakalanabilirler. Su çiçeği  geçirmiş kişilere ise bulaşma olmaz. Zona hastalığı, küçük kırmızı minik su toplamalarından (veziküllerden)  bir küme (1)  daha büyük kabarcıklara dönüşür (2) bunlar su çiçeği lezyonlarına benzer.  Kabarcıklar püy ile dolar ve açılır (3),  üzerinde kabuklanma olur(4), ve nihayet  kaybolur. Bu süreç 4-5 hafta sürer.  Bazen post-herpetik nevralji denilen ağrılı  durum oluşabilir. Bu duruma sinirlerin (5) zarara uğramasının neden olduğu  düşünülmektedir ve döküntü kaybolduktan sonra haftalarca bazen yıllarca  sürebilir. Genelde vücudun tek tarafında görülen ve nadiren tekrarlayan Zona Hastalığı, vücut direncini düşüren durumların varlığında tekrarlayabilir ya da çift taraflı  olarak görülebilir. Tedavi  ve Aşı Uygulaması yapılan çalışmalar sonucu bulunan bir aşı FDA tarafından onaylanmış ve ABD de  2005 yılında  (Zostavax) uygulanmaya başlanmıştır. Aşı , vücut savunma  sisteminde yetmezlik durumlarında, veya savunma sistemini baskılayıcı tedavi  alanlarda, aktif tedavisiz tüberküloz hastalığı olanlarda ve hamilelerde   uygulanmamaktadır.  Herhangi bir kontrendike durumu olmayan, daha önce  zoster atağı geçirmiş, kronik tıbbi problemleri olanlara  ve 60 yaş ve üstü tüm  kişilere önerilmektedir. Doktor tarafından hastaya önerilen aşı, omuz bölgesin  tek doz olarak uygulanır. Akut zoster ve postherpetik nevralji tedavisinde  kullanılmaz. Uygulamadan önce su çiçeği hikayesinin alınması veya kan testlerine  gerek yoktur. Aşının etkisinin 30 yıl süreceği düşünülse de, eldeki veriler sadece 8  yıllıktır. Bu nedenle uzun dönemde etkisi hakkında daha çok çalışma yapılmasına  gerek vardır .  Zona hastalığı komplikasyon gelişmez ise birkaç haftada kendiliğinden iyileşir.  Tedavinin amacı hastalığın ilerlemesini ve komplikasyonların gelişimini  engellemektir. Ağrı kesiciler, ve kabarcıkların kurumasına yardımcı olmak için sulu  antiseptik pansumanlar kullanılmaktadır. Erken dönemde yani ağrılı ancak deri  lezyonlarının çıkmadığı dönemde ağızdan antiviral ilaçlar daha  faydalı olabilir.  Ağır hastalarda antiviral tedavinin damar içine verilmesi gerekebilir. Yine bazı  durumlarda kortikosteroid kullanılabilir. Özellikle  ağrısı olan hastalarda  antidepresan ilaçlar verilebilir.  Banyo sonrası antiseptik solüsyonlarla pansuman yapılması  şartı ile hastalık  döneminde banyo yapmanın bir sakıncası yoktur. Banyo suyu temiz olmalı ve  sıcak olmamalıdır. Yaraların temiz tutulması özellikle savunma sistemi zayıflamış  hastalarda  komplikasyonların gelişmemesi için  çok önemlidir.
Bu bölümde herpes grubundan iki önemli hastalıktan bahsedeceğiz.  Herpes Simplex 1 ve 2 Herpes  Zoster 

Herpes Simplex (Uçuk)  

“Uçuk” olarak bilinen “Herpes simplex” virüsünün iki tipi vardır:  Herpes tip 1 (HSV-1, ya da oral herpes), Herpes tip 2 (HSV-2, ya da genital  herpes).  Herpes Tip 1 en sık ağız ve dudak  çevresinde yaralara neden olur. HSV-1,  genital herpese neden olabilir, ancak  genellikle, genital herpes herpes tip 2  virüsten kaynaklanır. HSV-2 virüsü  bulaşmış kişilerin genital bölgesinde veya  rektum çevresinde yaralar olabilir. HSV-2  de yaralar başka yerlerde de oluşabilir  ancak, bu yaralar genellikle belden aşağı bölgededir.

Herpes Enfeksiyonu ve Nükslerinin nedeni?

Herpes simpleks tip 1, ağız salgıları veya cilt üzerindeki yaralar yoluyla bulaşır.  Öpüşme , diş fırçası veya yemek kapları gibi nesneleri paylaşımı yayılmasına neden  olur. Genel olarak, insanlar sadece herpes genital HSV-2 enfeksiyonu olan biriyle  cinsel ilişki sırasında herpes Tip 2 enfeksiyonu kapabilirler. Hiç yara mevcut olmasa  bile, HSV-1 ve HSV-2 nin bulaşabileceğini bilmek önemlidir. Genital herpesi olan hamile kadınların doğum sırasında enfeksiyonu bebeklere  geçirilebileceğinden doğum öncesi doktorlarıyla konuşmalıdır. Aşağıdaki koşullar Herpes enfeksiyonuna ve nükslere neden olabilir • Genel hastalık (hafif veya ciddi durumlar) • Yorgunluk • Fiziksel veya duygusal stres • AIDS veya kemoterapi ya da steroidler gibi ilaçlar nedeniyle oluşan savunma  sistemi zayıflıkları (İmmunosupresyon) •  Cinsel aktivite de dahil olmak üzere, etkilenen alanda travma • Adet

Herpes Simplex Belirtileri Nelerdir?

Genellikle herpes simpleks virüsüne bağlı oluşan bir ya da birden fazla su dolu  minik kabarcıklar genellikle ağız, genital bölge veya rektum gibi alanlarda veya bu  alanın çevresindedir. Kabarcıklar patlayarak hassas yaralar bırakırlar.

Herpes Simplex tanısı nasıl konur?

Genellikle, herpes simplex virüsünün tipik bir görünüşü vardır, tanıyı teyit etmek  için teste gerek yoktur. Doktorunuz emin değil ise, PCR veya DNA laboratuvar  testleri ile teşhis edilebilir.

Herpes Simplex Nasıl Tedavi edilir?

Tedavi ile şikayetleri azaltabiliriz ancak herpesi ortadan kaldıramayız. İlaç ağrıyı  azaltabilir ve iyileşme süresini kısaltabilir. Ayrıca nükslerin sıklığı azaltılabilir.  Antiviral ilaçlar herpes belirtilerini tedavi etmek için kullanılır. Sıcak banyoları,  genital yaralara bağlı ağrıyı azaltabilir.

Herpes Simplex Ne kadar Ağrılı?

Bazı insanları ya çok hafif genital herpes semptomları vardır ya da hiç şikayetleri  olmaz. Sıklıkla, virüs ile enfekte insanların bundan haberi yoktur. Ancak,  semptomlara neden olduğunda ise bunu son derece ağrılı olarak tarif edilebilirler.  Bu genellikle hastalık ilk ortaya çıktığında görülür, ilk olanı sıklıkla en kötüsüdür.  Genital bölgede yanma, ağrı, idrar zorluğu ya da bu bölge çevresinde ağrılar olarak  tarif edilmektedir. Bazı insanlarda vajina ya da penisten akıntı görülebilir. Oral herpes (uçuk) lezyonlarında ise genellikle, kabarcıklar çıkmadan hemen önce  karıncalanma ve yanma olur. Kabarcıkların kendisi ağrılı olabilir.

Herpes Tedavi Olabilir mi?

Herpes simpleksi ortadan kaldırmak için bir tedavi yoktur. Bir kişi virüsü aldıktan  sonra, vücut içinde kalır. Bir şey onu tetikleyip etkin hale getirene kadar virüs sinir  hücrelerinde inaktif şekilde yatar.

Uçuk ve Zona hastalığı

© WWW.CILTUZMANI.COM  Copyright © 2007 [ciltuzmani.com]. All rights reserved
Cilt Uzmanı Uzm.Dr. Babür Süer
Dermatoloji & Kozmetoloji Uzmanından en tarafsız kaynak.

Herpes Zoster

 Çocukken geçirilen su çiçeği  sonrası, hastalığa neden  olan virüs yıllarca  hiçbir belirti ve rahatsızlığa neden  olmadan sinir hücrelerinin köklerinde yaşamına devam  eder. Genellikle savunma sisteminin zayıfladığı  durumlarda virüs tekrar aktive olarak zona hastalığını  oluşturur. Vücut direncinin düşme nedeni stres, yorgunluk, yaşlılık, vücuttaki diğer  bazı hastalıklar en sık görülen sebeplerdir. Hastalık çok şiddetli ve yaygın ise  direnç düşmesinin malign hastalıklar, AIDS, kanser ilaçları ve radyoterapi ile de  ilgili olabileceği düşünülebilir.          Önce sinir üzerinde enfeksiyona başlayan virus gövdenin  sağ veya sol  tarafında kuşak gibi  vücudun tek tarafını  saran bir hat üzerinde  gelişen ağrı, hassasiyete  neden olur. Bazen hafif  ateş ve başağrısı da  görülür. Genellikle 1-3  gün içinde deriye ulaşır  ve aynı alanda kızarıklık  ve birbirine bitişik içi  berrak su dolu ufak  kabarcıklar ortaya çıkar.  Zamanla içi irin dolu hale  gelerek bulanık  görünürler. Kabarcıkların   3-5 gün sonar açılması ile  oluşan ufak ülserler daha  sonra kabukla kaplanır.  Bu kabuklar 2-3 hafta  sonra yerlerinde iyileşmiş  pembe bir deri bırakarak  düşer. Ancak ağrı çok  daha uzun sürebilir. Bazen su toplamaları veya sadece ağrı tek başına görülebilir.  Zona hastalığı deri üzerinde her yerde görülebilir, en çok göğüs, kalça ve  yüzde görülmektedir. Bazen deri dışında da belirtiler olur. Ağız içinde veya gözde  de zona görülebileceği düşünülmelidir. Kalıcı görme bozukluğu ,duyma bozukluğu,  tat kaybı yada yüz felcine neden olabilir. Zona hastalığı sonrası aylarca, bazen yıllarca geçmeyen ağrı en sık görülen  komplikasyondur. Görülen diğer bir komplikasyon da oluşan kabarcıkların  iltihaplanmasıdır. Bu durumda tedaviye bazı antibiyotiklerin eklenmesi gerekebilir.  Hastanın direncini düşüren durumların varlığında görülen yaygın zona  hastalığında su çiçeğine benzer bir tablo oluşabilir.    Su çiçeği geçirmemiş kişiler, özellikle çocuklar Zona hastası ile temas ederse  normalden daha şiddetli bir su çiçeği hastalığına yakalanabilirler. Su çiçeği  geçirmiş kişilere ise bulaşma olmaz. Zona hastalığı, küçük kırmızı minik su toplamalarından (veziküllerden)  bir küme (1)  daha büyük kabarcıklara dönüşür (2) bunlar su çiçeği lezyonlarına benzer.  Kabarcıklar püy ile dolar ve açılır (3),  üzerinde kabuklanma olur(4), ve nihayet  kaybolur. Bu süreç 4-5 hafta sürer.  Bazen post-herpetik nevralji denilen ağrılı  durum oluşabilir. Bu duruma sinirlerin (5) zarara uğramasının neden olduğu  düşünülmektedir ve döküntü kaybolduktan sonra haftalarca bazen yıllarca  sürebilir. Genelde vücudun tek tarafında görülen ve nadiren tekrarlayan Zona Hastalığı, vücut direncini düşüren durumların varlığında tekrarlayabilir ya da çift taraflı  olarak görülebilir. Tedavi  ve Aşı Uygulaması yapılan çalışmalar sonucu bulunan bir aşı FDA tarafından onaylanmış ve ABD de  2005 yılında  (Zostavax) uygulanmaya başlanmıştır. Aşı , vücut savunma  sisteminde yetmezlik durumlarında, veya savunma sistemini baskılayıcı tedavi  alanlarda, aktif tedavisiz tüberküloz hastalığı olanlarda ve hamilelerde   uygulanmamaktadır.  Herhangi bir kontrendike durumu olmayan, daha önce  zoster atağı geçirmiş, kronik tıbbi problemleri olanlara  ve 60 yaş ve üstü tüm  kişilere önerilmektedir. Doktor tarafından hastaya önerilen aşı, omuz bölgesin  tek doz olarak uygulanır. Akut zoster ve postherpetik nevralji tedavisinde  kullanılmaz. Uygulamadan önce su çiçeği hikayesinin alınması veya kan testlerine  gerek yoktur. Aşının etkisinin 30 yıl süreceği düşünülse de, eldeki veriler sadece 8  yıllıktır. Bu nedenle uzun dönemde etkisi hakkında daha çok çalışma yapılmasına  gerek vardır .  Zona hastalığı komplikasyon gelişmez ise birkaç haftada kendiliğinden iyileşir.  Tedavinin amacı hastalığın ilerlemesini ve komplikasyonların gelişimini  engellemektir. Ağrı kesiciler, ve kabarcıkların kurumasına yardımcı olmak için sulu  antiseptik pansumanlar kullanılmaktadır. Erken dönemde yani ağrılı ancak deri  lezyonlarının çıkmadığı dönemde ağızdan antiviral ilaçlar daha  faydalı olabilir.  Ağır hastalarda antiviral tedavinin damar içine verilmesi gerekebilir. Yine bazı  durumlarda kortikosteroid kullanılabilir. Özellikle  ağrısı olan hastalarda  antidepresan ilaçlar verilebilir.  Banyo sonrası antiseptik solüsyonlarla pansuman yapılması  şartı ile hastalık  döneminde banyo yapmanın bir sakıncası yoktur. Banyo suyu temiz olmalı ve  sıcak olmamalıdır. Yaraların temiz tutulması özellikle savunma sistemi zayıflamış  hastalarda  komplikasyonların gelişmemesi için  çok önemlidir.
Bu bölümde herpes grubundan iki önemli hastalıktan bahsedeceğiz. Herpes Simplex 1 ve 2 Herpes  Zoster 

Herpes Simplex (Uçuk)  

“Uçuk” olarak bilinen “Herpes simplex” virüsünün iki tipi vardır:  Herpes tip 1 (HSV-1, ya da oral herpes), Herpes tip 2 (HSV-2, ya da genital  herpes).  Herpes Tip 1 en sık ağız ve dudak  çevresinde yaralara neden olur. HSV-1,  genital herpese neden olabilir, ancak  genellikle, genital herpes herpes tip 2  virüsten kaynaklanır. HSV-2 virüsü  bulaşmış kişilerin genital bölgesinde veya  rektum çevresinde yaralar olabilir. HSV-2  de yaralar başka yerlerde de oluşabilir  ancak, bu yaralar genellikle belden aşağı bölgededir.

Herpes Enfeksiyonu ve Nükslerinin

nedeni?

Herpes simpleks tip 1, ağız salgıları veya cilt üzerindeki yaralar yoluyla bulaşır.  Öpüşme , diş fırçası veya yemek kapları gibi nesneleri paylaşımı yayılmasına neden  olur. Genel olarak, insanlar sadece herpes genital HSV-2 enfeksiyonu olan biriyle  cinsel ilişki sırasında herpes Tip 2 enfeksiyonu kapabilirler. Hiç yara mevcut olmasa  bile, HSV-1 ve HSV-2 nin bulaşabileceğini bilmek önemlidir. Genital herpesi olan hamile kadınların doğum sırasında enfeksiyonu bebeklere  geçirilebileceğinden doğum öncesi doktorlarıyla konuşmalıdır. Aşağıdaki koşullar Herpes enfeksiyonuna ve nükslere neden olabilir • Genel hastalık (hafif veya ciddi durumlar) • Yorgunluk • Fiziksel veya duygusal stres • AIDS veya kemoterapi ya da steroidler gibi ilaçlar nedeniyle oluşan savunma  sistemi zayıflıkları (İmmunosupresyon) •  Cinsel aktivite de dahil olmak üzere, etkilenen alanda travma • Adet

Herpes Simplex Belirtileri Nelerdir?

Genellikle herpes simpleks virüsüne bağlı oluşan bir ya da birden fazla su dolu  minik kabarcıklar genellikle ağız, genital bölge veya rektum gibi alanlarda veya bu  alanın çevresindedir. Kabarcıklar patlayarak hassas yaralar bırakırlar.

Herpes Simplex tanısı nasıl konur?

Genellikle, herpes simplex virüsünün tipik bir görünüşü vardır, tanıyı teyit etmek  için teste gerek yoktur. Doktorunuz emin değil ise, PCR veya DNA laboratuvar  testleri ile teşhis edilebilir.

Herpes Simplex Nasıl Tedavi edilir?

Tedavi ile şikayetleri azaltabiliriz ancak herpesi ortadan kaldıramayız. İlaç ağrıyı  azaltabilir ve iyileşme süresini kısaltabilir. Ayrıca nükslerin sıklığı azaltılabilir.  Antiviral ilaçlar herpes belirtilerini tedavi etmek için kullanılır. Sıcak banyoları,  genital yaralara bağlı ağrıyı azaltabilir.

Herpes Simplex Ne kadar Ağrılı?

Bazı insanları ya çok hafif genital herpes semptomları vardır ya da hiç şikayetleri  olmaz. Sıklıkla, virüs ile enfekte insanların bundan haberi yoktur. Ancak,  semptomlara neden olduğunda ise bunu son derece ağrılı olarak tarif edilebilirler.  Bu genellikle hastalık ilk ortaya çıktığında görülür, ilk olanı sıklıkla en kötüsüdür.  Genital bölgede yanma, ağrı, idrar zorluğu ya da bu bölge çevresinde ağrılar olarak  tarif edilmektedir. Bazı insanlarda vajina ya da penisten akıntı görülebilir. Oral herpes (uçuk) lezyonlarında ise genellikle, kabarcıklar çıkmadan hemen önce  karıncalanma ve yanma olur. Kabarcıkların kendisi ağrılı olabilir.

Herpes Tedavi Olabilir mi?

Herpes simpleksi ortadan kaldırmak için bir tedavi yoktur. Bir kişi virüsü aldıktan  sonra, vücut içinde kalır. Bir şey onu tetikleyip etkin hale getirene kadar virüs sinir  hücrelerinde inaktif şekilde yatar.

Uçuk ve Zona hastalığı