Dermatolojik ve Kozmetik Amaçlı Laser Kullanımı

 Epilasyon:  Birçok kişi, istenmeyen tüylerden kurtulmak için bölgenin traş edilmesi, cımbızla alma, kimyasal maddeler ve ağda yapma gibi yöntemler kullanmaktadır Ancak tüm bunlar yanlızca geçici bir çözüm sağlar.  Epilasyon için birçok da krem kullanılmaktadır. Amerikan FDA kuruluşu tarafından onaylanan tek tüy dökücü krem eflornithine hydrochloride'dir (Vaniqua)  ‘‘uyku hastalığı’’nın tedavisi için üretildi ancak ilaç firmaları daha karlı olan ‘‘tüy dökücü’’ yan etkisini keşfettiler. Ancak onunda etkisi kalıcı değildir. Geleneksel olarak uzun süreli tek tüy dökme yolu, elektrolizdir; hasta için daha sıkıntılı bu işlem  zaman alıcı ve  küçük bölgeler ile sınırlıdır çünkü her bir tüye işlem tek tek uygulanır.

Epilasyon için Laser: Günümüzde daha geniş bölgelere uygulamanın yapılabildiği daha hızlı ve daha az acı verici uzun atışlı bir lazerin kullanılması yoluyla tüyler, vücuttan uzun bir dönem için temizlenebilmektedir. Epilasyonda kullanılan laser ışığının dalga boyları 694 – 800nm. Arasında değişmektedir. Dalga boylarına gore laserler Ruby, Alexandrite, Nd YAG gibi isimler alırlar. Alexandrite laserlerde 755 nm. Dalga boyunda ışık kullanılır.

    Günümüzde laser adı altında birçok farklı uygulama mevcuttur. Epilasyon için  kullanılacak laserin saptanmasında cilt ve kıl rengi değerlendirilmelidir.

    Kısa dalga boyları derinin renk pigmenti olan melanin tarafından daha iyi emilir, fakat kıl köküne ulaşabilecek kadar derine inemezler. Siyah saç ve açık ciltli hastalarda bu lazer daha etkilidir. Esmerlerde üst deri olan epidermisteki melanin, kısa dalga boyları için optik bariyer gibi hareket eder, bu da kızarıklık ve su kabarcıkları gibi yan etkilere neden olabilir.

Epilasyon uygulanmaması gereken kişiler:

Gri ve beyaz saçlı hastalar    Güneşlenmiş hastalar. Yakın dönemde başka türden lazer tedavisi görenler.  Hiperpigmentasyon ve Hipopigmentasyon eğilimi olanlar , Tetracycline veya retinoidler gibi ışığa karşı hassaslaştıran ilaçlar alanlar. Bu ilaçların lazer tedavisinden üç veya dört hafta önceden kesilmesi gerekir.    V ve VI cilt tipindeki hastalar. Herpes hikayesi olanlar

 Long pulsed lazerler: Dört dalgaboyu epilasyon için kullanılır.

 1.Ruby laser at 694 nm 

 2.Alexandrite laser at 755 nm  

 3.Diode laser at 800-810 nm 

 4.Nd:Yag at 1064 nm

Cilt açık renkse ve  tüy yeteri kadar siyah ise Alexandrite Lazer (755 nm) Sistemi çok etkilidir

Koyu renkli ciltlerde ND Yag 1064 nm lazer yada Diode gibi daha büyük dalga boyuna sahip lazerler  kullanılmaktadır. Nd-YAG gibi  lazerler aslında  telenjektazileri, küçük-yüzeyel damarlardan derin-mavi venlere kadar tüm vasküler lezyonların güvenli, kolay ve etkili tedavisini sağlamak amacı ile sık kullanılmaktadır. Aynı zamanda ince ve açık renkli tüylerde daha etkili epilasyon sağlar. Geleneksel lazerler ile epilasyon işlemi daha koyu renkli ciltlerde  yanmalara sebep olabilir ya da deri pigmentleri zarar görür. Fakat, ND Yag 1064 nm lazer sistemi, soğutma bölümü ile üst deriyi korur, rahatsızlıkları azaltır ve etkili bir lazer uygulamasının gerçekleşmesini sağlar.

Tüylerin büyümesi üç safhadan oluşur. Lazer yöntemi tüye, büyüme (anagen) safhasında etki edecek şekilde tasarlanmıştır.Bu nedenle tüylerin yanlızca bu safhada olanları yok edilebilmektedir. Uygulama bir kaç kez tekrarlanarak  tüm kıllar yok edilebilir. Epilasyon bölgesindeki anagen safhadaki kılların oranı arttıkça her seanstaki başarı oranı da artar.

Yoğun lazer ışığı ile, cildin 1-5 milimetre derinliğine ulaşılır.
Lazer, büyüme safhasındaki (anajen safha) kıl köklerindeki melanini hedefler.
Tüy, ışığı emerek ve burada ışığı ısıya çevrilir, çevredeki dokulara  zarar vermeden kıl folikülünü tahrip eder.
Kıl folikülü ve sonuçta da tüyün yeniden büyümesi engellenir

Uygulama sonrası bu bölge haffifçe kızarabilir. Birkaç dakika ya da saat içerisinde düzelecektir. Buz uygulaması ile cilt genellikle   normale döner. Güneşlenmekten kaçınılmalı ve güneşe maruz kalan bölgeler için güneş kremi kullanılmalıdır.

İlk seans öncesinde tüyleri traş edilmemelidir. Ağda, cımbız ya da krem kullanmayarak lazerin etkisini göstereceği kıl kökleri korunmalıdır. Uygulamanın yaklaşık 3-10 gün sonrasında cilt yüzeyinde tüyler görülebilir. Bunların çoğu işlem görmüştür ve büyüme yeteneklerini kaybetmiş "düşecek olan" tüylerdir. Uygulama aralarında da ağda, cımbız  ya da renk açıcı kremler kullanılmamalıdır.  

Ruby Laser Dalgaboyu: 694
Pulse aralığı: 0.85-3 *
Akım: 5-40*
Spot boyutu: 3-10*
Repetition rate: 0.5-1.2*

Alexandrite Laser Dalgaboyu: 755
Pulse aralığı: 2-20 *
Akım: 10-40*
Spot boyutu: 5-10*
Repetition rate: 1-5*

Diode Laser Dalgaboyu: 800-810
Pulse aralığı: 5-30 *
Akım: 10-40*
Spot boyutu: 9
Repetition rate: 1

Nd:Yag Laser Dalgaboyu: 1064
Pulse aralığı: 10-50
Akım: 20-100
Spot boyutu: 3-5
Repetition rate: Up to 10 Hz

*  cihaza göre değişebilir.

Long Pulsed Alexandrite Lazer (755 nm):Alexandrite lazer de Ruby lazer gibi kısa dalga boylu dolayısıyla renk pigmentlerine duyarlılığı fazla olan bir lazer tipidir. İdeal tipi açık renk cilt ve koyu renk kıldır. Koyu tenlerde kullanımı kısıtlıdır, bu cilt tipinde yan etki riski ruby lazerden daha az olmakla birlikte yine de alexandrite lazerin koyu tenlilerde kullanımı önerilmez.

Nd: Yag Laser (1320 nm )Long pulsed: Yara izleri, akne izleri, kırışıklarda ve damar lezyonlarında kullanılabilen. Daha koyu renkli ciltlerde epilasyon amacı ile de kullanılmaktadır. Deriye lazer enerjisini gönderirken en dış tabakayı koruyan özel soğutucu ünitesi mevcuttur. Deride kollajen miktarını ve kan dolaşımını arttırarak derinin genç görünmesini sağlayan yüz gençleştirici tedaviler arasında yer alır. Bu lazer sisteminin melanine hassasiyeti cok azdır, bu durum koyu tenlilerde yan etki görülme riskini daha da azaltmaktadır.

Nd: YAG Laser Q-switched :Ağrısız hızlı ve yan etkisi olmayan koyu tenli kişilerde epilasyon ve cilt lekelerinin ve dövme mürekkebinin temizlenmesi amacı ile kullanılır.      

Diode Laser (800 nm ):  Daha yeni bir teknolojidir bu nedenle  şu an için yeterli  yayın yoktur. Diode lazer uygulamalarında, bu lazerin melanine bağlanma kapasitesinin daha az olması nedeniyle derinin üst tabakalarını rahatlıkla geçer ve kıl köküne daha kolay ulaşır. Sadece kıl gövdesini değil kıl kökünü de tahrip ettiği düşünülmektedir. Bu lazerle tip 3 (buğday ten) ve daha koyu tenlilerde kalıcı epilasyon sağlama şansı daha yüksektir. Hipopigmentasyon( beyaz beneklenme) ve hiperpigmentasyon( koyu beneklenme),yanık, su toplama gibi yan etkiler daha az olarak görülebilmektedir

Ruby Laser: Q-Switched, Normal ve long pulsed formları vardır.Normal ve long pulsed olanları epilasyonda kullanılır. Ruby lazerde kullanılan lazer enerjisi kısa dalgaboylu olduğundan melanine yüksek bağlanma özelliği gösterir bu nedenle esmer ve koyu tenlilerde etkinliği zayıf, yan etkileri fazladır.Long Pulsed model etkinlik ve yan etkiler açısından daha güvenli bir model olduğundan kullanılması önerilen modeldir. Kıl folikülleri tamamen yok olmaz, ancak daha kısa zayıf ve acık renkli kıl üretirler

Q-switched Ruby Laser 694 nm Derideki pigment ve melanin dokusunda yoğunlaşan bir lazer olduğu için özellikle dövme çıkartmak için kullanılabilir.Bunun dışında solar lentigolar (güneşe bağlı lekeler) bununla tedavi edilebilir.

 Intense Pulsed Light (IPL) Gerçek bir lazer değildir.Birçok dalga boyu birden yayılır. Kullanıma göre filtre kullanılarak istenen dalga boyuna ayarlanır (600-1100nm).Yanlızca pigmente ve damarsal lezyonlarda değil aynı zamanda epilasyonda da  kullanılan bu sistem daha çok facial rejuvenation (yüz gençleştirme) sistemi olarak kullanılmaktadır. Derideki kahverengi ve mavi (deri altı mor ve kırmızı lezyon)  lekelerin tedavisinde kullanılmaktadır. Tedavi sonrası, lekeler 10-14 günde kaybolur. Bu yeni teknoloji ile lezyonlar geleneksel lazerlere oranla on kez daha hızlı temizlenir  Epilasyon amacı ile tüm deri ve tüy tiplerinde kullanılabildiği söylense de kullanımı fazla ayrıntılı ve zor olan  bu alet açık renk ciltler  dışında deride hassasiyet ve yanıklara neden olabilmektedir. 

Photopneumatic Lazer : Son dönemde ülkemizde her ne kadar "mavi ışık" ismi ile anılsa da yurtdışında ismi "photo pnematic" tedavidir. (Mavi Işık aslında akne tedavisinde kullanılan farklı bir  cihazdır) 400-700nm dalga boyundaki tüm lazerler  gözle görülebilir bir renk üretmektedir. 400nm mavi 630nm ise kırmızı ışık verir.

   400-600nm gibi çok daha düşük dalga boylarında çalışan photopneumatic  sistemi melanine daha duyarlıdır. Bu dalga boyunda lazerin melanine yönlenmesi  ile epilasyondaki başarısı artarken, sisteme eklenmiş olan vakum özelliği ile deri üzerindeki yan etkilerin  artması önlemiştir.

  Deriyi soyucu amaçla kullanılan lazer tedavileri  (CO₂ Lazer - Erbium YAG Lazer - Fraxel™ lazer) 

Lazer  peeling karbondioksit (CO2) lazerler ile  kırışık veya hasarlı deri tabakası uzaklaştırılır. En sık  göz ve ağız çevresindeki kırışıklıkların  azaltılmasında kullanılmaktadır. Ayrıca yüzdeki leke ve izlerin tedavisinde de etkili bir seçenektir. Lazerle tüm yüze veya belli bir bölgeye peeling uygulanabilir.  Cerrahi metodlara oranla bu  metodun  daha az kanama, kızarıklık ve işlem sonrası rahatsızlık gibi yanetkilere neden olduğu bildirilmiştir.

Ancak lazerle peeling uygulaması herkese uygulanmaz. Dermabrazyon veya kimyasal soyma gibi alternatif deriyi yeniden yüzeylendirme tedavileri bazı durumlarda daha iyi bir seçim olabilir. Tüm peeling tedavilerinin prensibi temelde aynıdır. İlk olarak  derinin dış tabakaları soyulur. İyileşme sonrası yeni hücreler oluşması ile daha pürüzsüz, genç ve sıkı bir deri yüzeyi oluşur.  Yapılan çalışmalar Lazerle tedavi edilen deride oluşan fiziksel değişikliklerin klasik dermabrazyon ve peeling ile  temelde aynı olduğunu göstermektedir.

Yüzeysel veya orta derinlikte peeling için lazer epidermise ve papiller dermise sınırlandırılabilir. Daha derin yeniden yüzeylendirme için retiküler dermisin üst tabakaları da uzaklaştırılabilir. Farklı derinlikler, uygun noktaların ve kırışıklıkların tedavisine izin verir.

Koyu tenli hastalarda hangi  peeling metodu önerilirse önerilsin pigmentasyon değişiklikleri riski daha fazladır.Son 12-18 ayda Roaccutane® almış veya anormal skar (keloid benzeri) gösterebilen ya da tedavi bölgesinde aktif deri enfeksiyonu olanlar bu girişim için uygun değildir.Güneşten korunmak ya da hafif kimyasal peeling veya özel yüz kremleri gibi idame tedaviler  elde ettiğiniz sonuçları korumamızı sağlar.

1990 lı yıllarda yan etkisi daha az olan fototermal yerine fotomekanik etkili olan Erbium Yttrium Aluminum Garnet  olarak adlandırılan lazerler geliştirildi. CO₂ Lazer ile daha derin izler ve kırışıklarda sonuç alırken  Erbium YAG Lazer, orta derceli izler ve kırışıklarda kullanılabilmektedir . Fraxel™ lazer ise daha yeni bir yöntemdir lazer ışınları parçalı olarak kullanılmakta ciltte mikro yaralar oluşturarak bunların kollagen ile iyileşmesi sağlanmaktadır.İşlem sonrası hastanın cildinin normale dönmesi için özel bir zamana gerek kalmamaktadır.

 Lazerle peeling ile ilişkili riskler: yanıklar veya deride belirgin lekelenmeler oluşabilir. Lazerle peeling aynı zamanda herpes virüs enfeksiyonlarını ve nadiren diğer tip enfeksiyonları alevlendirebilir.      

    Erbium YAG Lazer: Deri düzlestirilmesi ve kırışıklık tedavisinde CO2 lazerlerden daha az yan etki yapması ve kullanım kolaylığı ile öne çıkar.Ağrı çok daha azdır iyileşme daha çabuk olur.

  XTRAC Excimer Laser  Son dönemlerde psoriasis (sedef hast) tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Belli bölgelere yüksek yoğunlukta UVB tedavisi uygulanmasını sağlayarak, normal deriyi koruyan hızlı ve etkili bir tedavi sunan bir lazerdir. FDA tarafından beyaz vitiligo plaklarının tedavisinde de önerilmiştir.

    Pulsed-Dye Laser :Soğutucu ünitesi ile lokal anestezik gerektirmez ve yanık morarma lekelenme gibi yan etkileri önler.Özellikle kan damarları tarafından emilen bir lazer çeşidi olduğu için deri altındaki damar lezyonlarında ve hipertrofik yara izlerinin tedavisinde kullanılsda.Tedavi sonrası cilt altında kollagen miktarını arttırdığı için kırışıklıkların tedavisinde de az yan etkiye rağmen başarılı sonuçlar almaktadır.

   V-Beam Laser : Deri üzerinde lekeler oluşturan damar lezyonlarının tedavisinde kullanılan yeni sistem bir lazerdir