|
Herpes Zoster (Zona)
Çocukken geçirilen su çiçeği sonrası, hastalığa neden olan
virüs yıllarca hiçbir belirti ve rahatsızlığa neden olmadan
sinir hücrelerinin köklerinde yaşamına devam eder. Genellikle
savunma sisteminin zayıfladığı durumlarda virüs tekrar aktive
olarak zona hastalığını oluşturur. Vücut direncinin düşme nedeni
stres, yorgunluk, yaşlılık, vücuttaki diğer bazı hastalıklar en
sık görülen sebeplerdir. Hastalık çok şiddetli ve yaygın ise
direnç düşmesinin malign hastalıklar, AIDS, kanser ilaçları ve
radyoterapi ile de ilgili olabileceği düşünülebilir.
Önce sinir üzerinde enfeksiyona başlayan
virus gövdenin sağ veya sol tarafında kuşak gibi vücudun tek
tarafını saran bir hat üzerinde gelişen ağrı, hassasiyete neden
olur. Bazen hafif ateş ve başağrısı da görülür.
Genellikle
1-3 gün içinde deriye ulaşır ve aynı alanda kızarıklık ve
birbirine bitişik içi berrak su dolu ufak kabarcıklar ortaya
çıkar. Zamanla içi irin dolu hale gelerek bulanık görünürler.
Kabarcıkların 3-5 gün sonar açılması ile oluşan ufak ülserler
daha sonra kabukla kaplanır. Bu kabuklar 2-3 hafta sonra
yerlerinde iyileşmiş pembe bir deri bırakarak düşer. Ancak ağrı
çok daha uzun sürebilir. Bazen su toplamaları veya sadece ağrı
tek başına görülebilir.
Zona
hastalığı deri üzerinde her yerde görülebilir, en çok göğüs,
kalça ve yüzde görülmektedir. Bazen deri dışında da belirtiler
olur. Ağız içinde veya gözde de zona görülebileceği
düşünülmelidir. Kalıcı görme bozukluğu ,duyma bozukluğu, tat
kaybı yada yüz felcine neden olabilir.
Zona hastalığı sonrası aylarca, bazen yıllarca
geçmeyen ağrı en sık görülen komplikasyondur. Görülen diğer bir
komplikasyon da oluşan kabarcıkların iltihaplanmasıdır. Bu
durumda tedaviye bazı antibiyotiklerin eklenmesi gerekebilir.
Hastanın direncini düşüren durumların varlığında
görülen yaygın zona hastalığında su çiçeğine benzer bir tablo
oluşabilir.
Su çiçeği geçirmemiş kişiler, özellikle çocuklar Zona hastası
ile temas ederse normalden daha şiddetli bir su çiçeği
hastalığına yakalanabilirler. Su çiçeği geçirmiş kişilere ise
bulaşma olmaz.
Genelde vücudun tek tarafında görülen ve nadiren tekrarlayan
Zona Hastalığı ,vücut direncini düşüren durumların varlığında
tekrarlayabilir ya da çift taraflı olarak görülebilir.
Tedavi
Zona hastalığı komplikasyon gelişmez ise birkaç haftada
kendiliğinden iyileşir. Tedavinin amacı hastalığın ilerlemesini
ve komplikasyonların gelişimini engellemektir. Ağrı kesiciler,
ve kabarcıkların kurumasına yardımcı olmak için sulu antiseptik
pansumanlar kullanılmaktadır. Erken dönemde yani ağrılı ancak
deri lezyonlarının çıkmadığı dönemde ağızdan antiviral ilaçlar
daha faydalı olabilir. Ağır hastalarda antiviral tedavinin
damar içine verilmesi gerekebilir. Yine bazı durumlarda
kortikosteroid kullanılabilir. Özellikle ağrısı olan hastalarda
antidepresan ilaçlar verilebilir.
Banyo sonrası antiseptik solüsyonlarla pansuman
yapılması şartı ile hastalık döneminde banyo yapmanın bir
sakıncası yoktur. Banyo suyu temiz olmalı ve sıcak olmamalıdır.
Yaraların temiz tutulması özellikle savunma sistemi zayıflamış
hastalarda komplikasyonların gelişmemesi için çok önemlidir.
|